دوره جدید (11ساله) طوفان های خورشیدی آغاز می شود.

ترجمه متن زیر به زودی:

New solar storm cycle starting

Publication date: 16 January 2008

Solar Cycle 24 began last week, according to the US National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA).

 

A violent sunspot started the new 11-year long solar season, creating a ‘space climate’ of magnetic storms and strong solar winds that will probably disrupt power grids, satellite communications, global positioning systems, mobile phones and even automated teller machines.

 

NOAA's Space Weather Prediction Center is predicting the space climate for the new solar season by issuing warnings and alerts, updated every three hours, on its website. The new sunspot – number 10,981 since NOAA began numbering them in January 1972 – is the harbinger of a new solar season because it is located in the Sun's northern hemisphere, which is historically where new sunspots appear at the beginning a new cycle. The new season will build intensity over the next five years, likely peaking around 2012, forecasters said.

 

The latest solar flare appeared at 27 degrees North and had negative polarity, which is indicative of new solar cycles according to the NOAA. Despite its appearance in the northern hemisphere, NOAA expects the Sun to continue exhibiting equatorial sunspots for at least for a few months until the new cycle prevails. The appearance of polar magnetic fields in the next few months could downgrade NOAA's prediction to a weak Solar Cycle 24. However, the violent start portends an active solar season.

 

The high energy levels emitted by the Sun during a storm season can disrupt radio transmissions, damage communications satellites and even knock out land-based electrical transmission lines.

اوليــسه (Ulysses)

                                                                                  لوگوي يولسيس

موقعيت:

در حال کار

هدف:

پايش قطب‌هاي خورشيد –اگر ما خورشيد را بشناسيم که چطور رفتار مي‌کند و بر روي منظومه شمسي چه تاثيري مي‌گذارد براي کشف محيط ستاره‌هاي ما اهميت بسياري دارد.

اين صفحه را براي خود ثبت کنيد: http://www.esa.int/science/ulysses

براي دريافت جزئيات و اطلاعات علمي و فني بيشتر از برنامه و ماموريت‌هاي علمي – فضايي با زبان اصلي به لينک زير سر بزنيد. جزئيات بيشتر به زبان اصلي  ترجمه اين جزئيات را در کادر زير بخوانيد:

يوليسيس 17 سال است که در فضا به سر مي‌برد.

 

تاريخ پرواز:	06-Oct-1990 11:47 UT
پايان ماموريت:	فعلا تا مارس 2008
ابزار پرتاب:	شاتل فضايي Discovery STS-41
جرم پرتابه:	367 kg
وضعيت ماموريت:	فعال

مدار:

يوليسيس در 6.2سال در مداري زير 80درجه صفحه گرفتگي‌ها به‌دور خورشيد مي‌گردد.

موفقيت‌ها:

يولسيس اولين بررسي و کاوش همه‌جانبه فعاليت خورشيدي از محيط پيرامون خورشيد، از ناحيه استوا به سمت قطب‌ها را هدايت کرده‌بود. نتايج حاصله تا اين تاريخ، شامل جزئيات اولين اندازه‌گيري بادهاي خورشيدي در ناحيه قطب‌هاي خورشيد هنگام بيشينه و کمينه فعاليت‌هاي خورشيدي، کشف شارش يکنواخت مغناطيسي خارج شده از خورشيد در همه عرض‌ها، کشف بسته‌هاي انرژي محيط خورشيد، کشف غبارهاي بين ستاره‌اي در منظومه خورشيدي، و اولين اندازه‌گيري مستقيم اتم‌هاي هليوم بين ستاره‌اي در منظومه شمسي است.

http://ulysses.esa.int/science-e-media/img/09/30985_uu2.jpg

يوليسيس و خورشيد

ماموريت:

هدف علمي اصلي از قراردادن فضاپيماي مشترک سازمان فضايي اروپا و امريکا ماموريت در عمق فضا، اين است که اولين اندازه‌گيري از نواحي ناشناخته فضاي بالاي قطب‌هاي خورشيد انجام پذيرد.

پانزده سال در فضا ( در سال 2007 اين ماموريت 17ساله است )

تکنسين‌ها در حال کار روي يوليسيس در مرکز آزمايش‌ها

آزاد شدن يوليسيس از سفينه فضايي

ماموريت يوليسيس از ديد هنرمندان

مدار پرواز يوليسيس

يوليسيس و خورشيد

ماموريت:

يوليسيز، اولين ماموريت براي مطالعه فضاي بالا و پائين قطب‌هاي خورشيد است. داده‌هاي يولسيس به دانشمندان داده‌مي‌شود تا در اولين نگاه تاثيرات متغيري که خورشيد بر فضاي پيرامون آن مي‌گذارد، بررسي شود.

اوليسه در همسايگي مشتري

ويژگي:

اگر دانشمندان تصويري کامل از خورشيد بسازند، (که چگونه کار مي‌کند؟، و اثراتش بر منظومه شمسي ما چيست؟) براي شناخت محيط پيراموني ستاره‌ها ضروري ‌است. به‌طور خاص، اين ماهواره توفان‌هاي خورشيدي را مطالعه مي‌کند. اين توفانها به صورت بي‌وقفه‌اي از خورشيد مي‌وزند و حباب‌هاي بزرگي در فضا به نام خورشيدکره (heliosphere) ايجاد مي‌نمايند.

باد خورشيدي فوران پلاسمايي از اتم‌هاي باردار و الکترون‌هاست که از سطح خورشيد به بالا پرت مي‌شود و هليوسفر را پر مي‌کند. اين "باد" با باد روي زمين متفاوت است، اما مي‌تواند بسته به شفق و توفان‌هاي مغناطيسي، شوک‌ها و وزش ناگهاني آن، بر آب و هواي ما تاثير بگذارد و مي‌تواند به ماهواره‌ها، منابع تغذيه، و مخابرات آسيب برساند.

اوليسه در سال 1990، بوسيله يک شاتل فضايي ناسا براي يک سفر بي‌سابقه اکتشافي به فضا پرتاب شد. گرانش سياره مشتري آن را به‌سوي مدار خودش متمايل‌‌کرد و روي قطب‌هاي خورشيد برد. با يک مجموعه از حس‌گرهاي پيچيده براي اندازه‌گيري کميت‌هاي غيرقابل رؤيت: "بادها، اتم‌ها ذرات غبار و ميدان‌هاي مغناطيسي" که دائما در فضاي اطراف خورشيد وجود دارند، از 300ميليون کيلومتري قطب‌هاي بالا و پايين خورشيد، ناحيه‌اي که تا قبل از آن مورد مطالعه و بررسي قرار نگرفته‌بود، گذشت.

اوسيليه از همه زوايا بادهاي خورشيدي را مورد کنکاش قرارداد، اولين تصاوير سه‌بعدي از هليوسفر (خورشيدکره) را توليد کرد، دريافت که بادهاي خورشيدي از نواحي سردتر به سوي قطب‌هاي خورشيد مي‌وزند تا ₃/^2 خورشيدکره را بپوشانند، و با سرعت يکنواخت 750کيلومتر در ثانيه بوزند، خيلي سريع‌تر از باد 350کيلومتر در ثانيه که از ناحيه استواي خورشيد مي‌وزد.

فضاپيما

اوليسه با رنج کاملي از تجهيزات علمي فراگير مجهز شده‌است. اين ابزارها قادرند بادهاي خورشيدي، ميدان‌هاي مغناطيسي، ذرات پرانرژي، امواج راديويي و پلاسما، غبار و گاز، اشعه ايکس و امواج گاما را آشکارسازي کرده و اندازه‌گيري نمايند. اين مجموعه آزمايش‌ها به دانشمندان در شناخت خورشيد و فهم هليوسفر آن، و شايد نفوذ و تاثير خورشيد بر زمين و اقليم و آب و هواي زمين کمک خواهد کرد.

سفر

پس از پرتاب، اوليسه در فوريه 1992 به مشتري رسيد، به‌کمک مانور جاذبه که فضاپيما را به مدار بي‌مانند خورشيدي خودش برد. در سال 1994 از بالاي قطب جنوب و در سال 1995 از بالاي قطب شمال خورشيد گذر کرد. اوليسه دور دوم مدارش را آغاز کرد، در سال2000 ميلادي دوباره به قطب جنوب و يکسال بعد قطب شمال خورشيد رسيد. در آن زمان، خورشيد در بيشينه چرخه فعاليت 11ساله خودش بود. اوليسه مجددا به سمت بازوي طولاني‌تر مدار مشتري (از چرخه شش‌ساله‌اش به دور خورشيد ) بازگشت.

تاريخچه:

ايده ارسال يک کاوشگر براي کشف بخش‌هايي از فضاي دورتر ازسطح گرفت‌هاي منظومه شمسي ( مدار گردش ماه و خورشيد ) خيلي جديد نيست. در سال 1959 اولين اشاره از يک ماموريت فراتر از مدار زمين و ماه مطرح گرديد. اگرچه اينکه چطور بتوانند اين مسافت طولاني را فرماندهي و هدايت کنند، چطور از گرانش و جاذبه استفاده نمايند و نيازهاي بسيار ديگري براي دانشمندان علم فضا، ناشناخته‌بود.

ماموريت‌هايي نظير پايونير 10 و 11 راه بخشي از علم مورد نياز را نشان داد، که جاذبه و نواحي پر تشعشع آن تا حد امکان کمک‌مي‌کند، نظير همسايه بعدي مشتري، مي‌تواند توسط سفينه فضايي پيموده‌شود.

اروپا و ناسا حدود سال 1970 امکان يک ماموريت خارج از مدار گردش زمين به‌دور خورشيد (‘out-of-ecliptic’ =OOE ) را مطالعه‌کردند. ماموريت مي‌تواند در نظر گرفته‌شود از دو فضاپيمايي که پرواز مي‌کنند در ساختار فراتر از مشتري و سپس يکي از آنها به سمت قطب شمال خورشيد و ديگري به سوي ناحيه جنوبي خورشيد هدايت مي‌شود. دو فضاپيما در قطب‌هاي مقابل از يکديگر قادر خواهند بود تا تقريبا به‌طور کامل از خورشيد نگاشت کند. ماموريت در سال 1976 تصويب شد، در سال 1997 تجهيزات مورد نياز براي ارسال انتخاب شد، و موقتا فوريه سال 1983 براي پرتاب در نظر گرفته‌شد.

حدود سال 1980، ناسا روي شاتل فضايي تمرکز کرده‌بود. در بخشهاي ديگر از برنامه‌ فضايي‌ شامل دومين ماموريت فضاپيمايOOE کاهش بودجه پديد آمد. به‌هرحال سازمان فضايي اروپا قصد داشت با تک‌ماموريت يک فضاپيما، با استفاده از فضاپيما اروپايي و نصف تجهيزات نصب‌شده ايالات متحده، پيش‌تاز باشد.

اکنون اوليسه تغيير نام داد، وقتش‌بود که در مي 1986 از يک شاتل فضايي پرتاب شود. در ژانويه 1986، فضاپيماي اوليسه به مرکز فضايي کِنِدي برده‌شد تا آخرين مقدمات پرتاب فراهم شود. در 28 ژانويه 1986 فاجعه چلنجر رخ‌داد و همه پرتاب‌ها و در نتيجه اوليسه نيز به‌طور اضطراري متوقف شد. فضاپيما آزاد شد و مجددا به اروپا بازگردانده‌شد.

زماني که در سال 1989 برنامه پرتاب‌ها از سرگرفته‌شد، اوليسه فرصت جديدي براي پرتاب در سال 1990 را به‌دست‌آورد و در 6 اکتبر 1990 با موفقيت پرتاب گرديد.

مشارکت:

اوليسه ماموريت مشترک سازمان‌هاي فضايي اروپا و امريکاست. ماموريت عمليات را ESA مديريت کرده، فضاپيما را آماده کرد و توسط Dornier Systems آلمان (نام جديد آن Astrium است) ساخت. ناسا شاتل فضايي کاوشگر را براي پرتاب آماده کرد و کارهاي بعدي را براي قراردادن اوليسه در مدار صحيح برعهده داشت. علاوه برآن NASA مولد ترموالکتريک راديوايزوتوپ که توان فضاپيما و شاتل را تامين مي‌کرد، تهيه کرد.

 

بخش‌هاي ESTEC  و ESOC سازمان فضايي اروپا اکنون زيرنظر JPL (Jet Propulsion Laboratory = آزمايشگاه هدايت و راندن جت) ناسا مديريت مي‌شوند. تيم‌هايي از دانشگاهها و موسسات تحقيقاتي در اروپا و ايالات متحده تجهيزات علمي را فراهم مي‌کنند.

آخرين به‌ورزآوري: 22 نوامبر 2005

طوفانهاي مغناطيسي ( مغناطيس‌کره ) بر فراز شمال آسيا

تاريخ: 24 Feb 2000
ماهواره: POLAR قطبي
نمايش:‌ تصاوير پياپي ماوارءبنفش

حق نشر: NASA سازمان فضايي امريکا

اين مجموعه عکس‌هاي منظم به وسيله ماهواره پلار که به دور زمين مي‌چرخد توسط عکسبرداري ماوراءبنفش تهيه شده‌است که توفان مغناطيسي فراز شمال آسيا را در 24 فوريه سال 2000 نمايش دهد.

بيشترين فعاليت به وسيله لکه‌هاي زردرنگ متغير در بيضي شفقي که در حدود 1400 وقت بين‌المللي رخ داده‌است، مشخص گرديده‌است.

آخرين به‌روزآوري: 24 آگوست 2006

نگاه انحصاري به دنباله دار 96P/MACHHOLZ

ترجمه آزاد: محسن صانعي

نگاه انحصاري به دنباله دار 96P/Machholz که در سال 2002 کمترين فاصله با خورشيد را داشت:

براي ديدن تصوير کامل، يا تصوير بزرگتر روي تصاوير کليک کنيد:

نمايش بزرگتر

نمايش بزرگتر

فيلم‌هاي LASCO C2  :mpeg  بزرگ, کوچک, QuickTime	فيلم‌هاي: LASCO C3  mpeg  بزرگ, کوچک, QuickTime
رسانه چاپي ( عکس و پوستر ):  تصاوير کيفيت بالا در قالب TIFF:  C3 با دنباله طولاني بدون CME  C3 w/long tail, no CME,  C3 با CME  C3 w/CME    و  UVCS and LASCO C3

عنوان:

    فقط اگر  دنباله‌دار مَچ‌هولز 1 (Machholz 1)  خيلي به خورشيد نزديک نبود، شما با چشم غيرمسلح نيز به‌راحتي آن را مي‌توانستيد ببينيد! ( اما هرگز اين کار را انجام ندهيد!!!). اين دنباله‌دار غيرمتعارفِ مشهور با نور خيره‌کنندة متغير، فقط با 22ميليون کيلومتر فاصله از خورشيد، امروز گرم‌شده است. اين تقريبا نزديک‌ترين نقطه مداري‌است که هر 63ماه دنباله‌دار را به نزديکي خورشيد مي‌رساند. بهترين و شايد تنها نما از فضاپيماي ESA-NASA با نام سوهو تهيه‌شده‌است. به‌عنوان يک سوژه اضافي، زهره گوشه راست پايين تصاوير LASCO مشاهده مي‌شوند.

    رؤيت دنباله‌دار فرصت بي‌مانند ديگري براي پيگيري با طيف‌سنجي کرونوگراف ماوراء بنفش (UVCS) فراهم کرد. دنباله‌دار در ميدان ديد ، از يک شکاف باريک با بازسازي يک تصوير، روي LASCO C3 در پانل بالايي مشاهده‌شد.  تفاوت‌ مشخصي بين ظهور در نور ماوراءبنفش Lyman alpha در مقايسه با تصاوير تهيه‌شده با نور مرئي از LASCO وجود دارد. اين مشاهدات بررسي مي‌شود تا يک تخمين از چگالي بادهاي خورشيدي در سمت دنباله‌دار بدست آورد.

    اينجا از قطعه‌فيلم‌هاي تهيه شده لذت ببريد و بيشتر در باره صفحات علمي سازمان فضايي اروپا مطالعه کنيد.

پيوندهاي وابسته:

• تجسم سه‌بعدي مدار - جاوا.
  ( برنامه شي نزديک‌به زمين ناسا در JPL )
• نمايش اختصاصي سوهو از يک دنباله‌دار نزديک خورشيد.
  (انتشار علمي سازمان فضايي اروپا)

منبع:	January 6-10, 2002
عکس‌ها:	SOHO/LASCO and SOHO/UVCS (ESA & NASA)

 

 

 

 

 

 

آخرين به‌روزآوري  Last modification: March 09, 2007

سال بين‌المللي اخترفيزيک

سال جهاني اخترفيزيک

ترجمه: مهندس محسن صانعي

اخبار

سمت خروج توده‌هاي کرونايي گاهي به سمت زمين است

آغاز سال  بين‌المللي اخترفيزيک   19 فوريه 2007    - ۲۹ بهمن ۱۳۸۵

يک سال از همکاري علمي و اشتغال به رخدادهاي عمومي در راستاي شناخت آب و هواي فضا و تاثيرات واقعي خورشيد بر منظومه شمسي امروز آغاز شد. سال بين‌المللي اخترفيزيک (IHY) در 19 فوريه 2007 در شهر وين با يک مراسم در کميته فرعي علوم و تکنولوژي سازمان ملل آغاز (خواهد) شد.

خورشيد از طريق توفان‌هاي خورشيدي با همه سيارات در ارتباط است، يک جريان از ذرات باردار الکتريکي به‌صورت مستقيم از سمت خورشيد مي‌وزد و آب و هواي فضايي را پديد مي‌آورد. فعل و انفعال آب و هواي فضايي مي‌تواند با اتمسفر (جو) زمين و ساير سيارات برخورد کند، تاثير بگذارد و هنگامي که به ميدان مغناطيسي سياره‌اي وارد مي‌شود، شفق زيبايي پديد آورد ( شفق‌هاي قطبي ). تا کنون فيزيکدانها علاقه ويژه‌اي به فعل‌وانفعالات بادهاي خورشيدي و زمين داشته‌اند، که اربتاط زمين-خورشيد ناميده مي‌شد. اما الآن وقت آن رسيده‌است که بزرگتر بينديشند.

پنجاه سال پيش، سال ژئوفيزيکي بين‌المللي براي مشاهده زمين در فضا نامگذاري شد. هرمان اوپگنورث، رئيس بخش ماموريت‌هاي ESA : "الان با IHY در آستانه پژوهش پيوستگي همه منظومه شمسي هستيم".

شفق قطبي بر فراز کانادا

پشتوانه اين تلاش ناوگان فضايي ESA (سازمان فضايي اروپا) است. ريچارد مارس‌دِن رئيس ماموريت‌هاي اوليسيز و دانشمند پروژه‌ معتقد است:" ماموريت‌هاي فضايي اخترفيزيک ESA (به‌طور خاص اوليسيز و کلاستر سوهو)، بخش‌ اصلي يک شبکه گردآوري داده‌ها براي اين مطالعات است." کلاستر مجموعه‌اي از ۴ فضاپيما براي گردآوري اطلاعات پيراموني زمين در باره تاثيرات طوفان‌هاي خورشيدي است.

فضاپيماي سوهو

اين ماموريت‌ها، جلوه‌هاي گوناگون ارتباط زمين-خورشيد را مطالعه مي‌کند. فضاپيماي SOHO مانند يک نگهبان خورشيد را براي ثبت هر نشانه‌اي از فعاليت شديد مغناطيسي رصد مي‌کند. اين فعاليت‌هاي شديد مغناظيسي مي‌تواند رگباري از گازهاي باردار شدة‌الکتريکي را به سمت زمين پرتاب کند. ذرات به‌دور زمين مي‌چرخند و مطالعات در باره اين گاز، که پلاسما ناميده مي‌شود، نشان مي‌دهد که تاثير متقابلي بر ميدان مغناطيسي زمين دارد.

اوليسيز فضاپيماي مشترک سازمان‌هاي فضايي اروپا و امريکا نزديک  به 20سال است که در فضا قرار دارد. آن اکنون به‌طور مستقيم زير قطب جنوب خورشيد است، و سومين دور خود را به دور ستاره مرکزي منظومه ما کامل مي‌کند. اوليسيز برخي نتايج باورنکردني را از چرخه کامل خورشيدي ارائه کرده‌است که اکنون در حال تجزيه و تحليل و بررسي‌است.

اثري هنرمندانه از اوليسيز و ميدان مغناطيسي خورشيدي

نه تنها اين ماموريت‌ها هستند که داده‌ها را براي IHY به‌اشتراک مي‌گذارند، علاوه‌براين ESA روي کاوشگر مريخ، کاوشگر زهره (ونوس) و کاسيني و ناسا در ماموريت زحل(ساترن) ابزارهاي ويژه پلاسما را دارد. هِرمان اُپ‌گِنورث معتقد است: "اين اولين بار در تاريخ است، که ما يک ناوگان براي پيمايش منظومه شمسي در اختيار داريم."

گروه ماهواره‌ها اثرات طوفان‌هاي خورشيدي را بررسي مي‌کنند.

مارس‌دِن: "سال جهاني اخترفيزيک همچنانکه همکاري علمي دانشمندان را تشديد مي‌کند، به افزايش آگاهي عمومي در باره اهميت ارتباط خورشيد-زمين را نيز کمک مي‌کند. " . روز ۲۰/خرداد/۱۳۸۶ برابر با ۱۰ ژوئن۲۰۰۷ در زمينه افزايش دانش عمومي در جهان، ۲۷دانشمند ( ۲۴دانشمند از سراسر اروپا، ۲ دانشمند از هند و يک دانشمند از مکزيک ) درها را بر روي عموم مي‌گشايند تا به مردم اطلاعاتي در باره اهميت تاثير خورشيد بر زمين بدهند.

کارِن بِري‌آند، از رصدخانه مِدون پاريس و نايب‌رئيس کميته اروپايي هماهنگي براي سال جهاني اخترفيزيک :"من باور دارم تنها ۵% مردمي که واژه اخترشناسي را مي‌شنوند، در باره ارتباط خورشيد-زمين فکر مي‌کنند. طي سال جهاني اخترفيزيک، ما دوست داريم حداقل اين رقم را ۱۰% افزايش دهيم."  

سال جهاني اخترفيزيک تنها يک‌سال است، يکسال تمام کوشش با يک دهه تداوم و تاثير زندگي جهاني با يک‌ستاره (International Living With a Star =ILWS) ناميده مي‌شود. در زمينه زندگي بين‌المللي با يک‌ستاره، ESA و NASA همکاري مشترک را آغاز کردند که شامل ۲۷ آژانس فضايي در سراسر جهان است. در اين چارچوب گفتگوها و بررسي‌هايي در حال حاضر آغاز شده‌است تا وضعيت مشارکت بين مدارگرد خورشيدي ESA و رصدگرهاي خورشيدي NASA  را ارزيابي کند.  اگر اين حرکت و تلاش موفقيت‌آميز باشد تجارب به اشتراک گذاشته‌خواهد شد که هر دو طرف اين مشارکت رشد خواهند کرد و ماموريت‌هاي هماهنگ چند فضاپيمايي براي مطالعه و مشاهده شرايط جوي هرجاي پيرامون خورشيد، قدرتمندتر اجرا مي‌شوند.

براي اطلاعات بيشتر مکاتبه کنيد:
 
Hermann Opgenoorth, Head of Solar System Missions Division
Email: hermann.opgenoorth @ esa.int

Bernhard Fleck, ESA SOHO Project Scientist
Email: bfleck @ esa.nascom.nasa.gov